Gerelateerd

De Nieuwe Nachtegaal verbindt Charlois-bewoners

Het degelijk gebouwde verzorgingshuis De Nachtegaal in de Rotterdamse Vogelaarwijk Charlois kwam leeg te staan. Tegelijkertijd wilden de wijkbewoners graag een ontmoetingscentrum en voorzieningen dicht bij huis. Wooncorporatie Woonbron maakt zich hard voor verbindingen in wijken. Ook de gemeente Rotterdam hecht veel waarde aan levensloopbestendige wijken. Zo ontstond het plan om het pand een functie voor de buurt te geven.

Vragen

Hester Verbeek, projectleider bij Woonbron: ‘In 2004 hebben wij het verzorgingstehuis aangekocht, met 120 kamers van 25m2. Oorspronkelijk wilden wij het gebruiken om uitvallende middelbare scholieren terug te leiden naar school. Dat viel helemaal verkeerd in de wijk; er kwam zelfs een actiecomité. Het project kwam in een impasse en heeft maandenlang stilgelegen. Toen heb ik de bewoners gevraagd wat ze wél wilden. De antwoorden waren helder: zorg, voorzieningen voor diverse leeftijdsgroepen en ontmoetingspunten. Daar konden wij wel wat mee.’

Informeren

‘Daarnaast wilden wij woonruimte bieden aan mensen met een psychiatrische aandoening. De kamers in het pand lenen zich daar uitstekend voor. Maar ook dat idee riep eerst grote weerstand op’, vervolgt Verbeek. ‘Ik heb veel geïnvesteerd in het bestrijden van vooroordelen door mensen uitgebreid te informeren. Dat bleek de basis voor succes: in juni 2008 hebben dertien instellingen en bedrijven een intentieverklaring ondertekend. Zo is de basis gelegd voor de Nieuwe Nachtegaal waar wonen, leren, werken, zorg, welzijn en kunst samengaan.’ De opening is gepland in november 2010.

Diversiteit

In de Nieuwe Nachtegaal kom je van alles tegen, onder meer: drie scholen, startende ondernemers, zorgorganisaties, een beautysalon, kapsalon, fysiotherapeut, schoonmaakbedrijf, taxibedrijf, kledingatelier, kinderdagopvang en dagopvang voor ouderen. Ook is er een grand café. Woonbron verhuurt al sinds de zomer van 2009 vijfendertig kamers aan mensen met een psychiatrische aandoening. Vanaf juni 2010 komen daar nog vijfendertig kamers voor mensen die begeleid wonen bij. Daarnaast zijn er logeerwoningen voor mantelzorgers. De overige kamers zijn verbouwd tot ruimten voor andere gebruikers. Op www.denieuwenachtegaal.nl vindt u een rondgang door het gebouw.

Dwarsverbanden

Verbeek vertelt dat de hele buurt meedoet en dat gebruikers elkaar aanvullen en versterken. ‘Je mag meedoen, mits je er wat voor terugdoet. Dat werkt prima, ook omdat de wijkvereniging - het voormalig actiecomité! - zo sterk is.’ Mensen met psychiatrische problemen gaan meedraaien in het café en bij de receptie. Het restaurant, de kapsalon en het zorgloket bieden leer-werkplekken. Scholieren gaan mensen helpen met bijvoorbeeld boodschappen doen. Het taxibedrijf gaat onder meer ouderen vervoeren. Kunstenaars uit de wijk versieren het pand en gaan workshops verzorgen. Buurtmusici krijgen een muziekstudio in de kelder en betrekken scholieren bij hun activiteiten.’

Bijzonder

Zelfs de verbouwing van de Nieuwe Nachtegaal, gestart in september 2009, is bijzonder. Verbeek: ‘Leerlingen van vier verschillende scholen gaan als stagiair helpen met de verbouwing, onder leiding van de Grijze Bouwers Club. Deze gepensioneerde mannen uit de bouw willen hun vakmanschap graag overdragen aan jongeren. Telkens als een ruimte klaar is, gaan we door met de volgende. Zo leren de jongeren een vak en brengen ze iets tot stand waarop ze trots kunnen zijn. Deze manier van werken is wel volslagen nieuw, dus het is even aftasten.’

Horizon

Woonbron kan niet alles zelf betalen. Sikko Bakker, projectmanager bij de gemeente Rotterdam: ‘De Nieuwe Nachtegaal is een goed voorbeeld van buurtparticipatie. Ook vergroot dit concept de zelfredzaamheid van senioren en mensen met een beperking. Zulke initiatieven verdienen zichzelf op termijn terug. Daarom steunt de gemeente het project vanuit het Wmo-innovatiefonds.’ Daarnaast heeft de wijkvereniging € 150.000 via subsidies en fondsen verkregen. Woonbron investeert € 8,5 miljoen, waarvan
2,5 miljoen onrendabele top. De Nieuwe Nachtgaal moet vijfentwintig jaar draaien om rendabel te zijn. Dankzij het duurzame pand én concept hebben de partijen hier alle vertrouwen in.

Vertrouwen

Verbeek heeft drie jaar lang zo’n twintig uur per week aan de Nieuwe Nachtegaal gewerkt – vaak ook ‘s avonds (buurtbijeenkomsten). ‘De basis is: vertrouwen. Daarvoor moet je oprecht en transparant zijn. Ga naar de mensen toe, wees open over je plannen én luister naar hun wensen. Dan worden tegenstanders medestanders en gaat alles ineens veel sneller. En: vier elke mijlpaal met een gezamenlijk feestje. Dat smeedt onderlinge banden!’

De Nieuwe Nachtegaal was één van de projecten die gepresenteerd zijn op de Project!mpulsbijeenkomsten in april 2010.

Meer informatie

• Leefpatronen van wijkbewoners in kaart gebracht. Voor de ontwikkeling van woonservicegebied Charlois worden de leefpatronen van wijkbewoners in kaart gebracht. De Veldacademie, kenniscentrum voor wijktransformatie (samenwerkingsverband tussen gemeente Rotterdam en TU Delft), onderzoekt onder meer de gewenste voorzieningen en inrichting van de openbare ruimte. De Veldacademie heeft met gps-tracking gevolgd hoe ouderen zich door de buurt bewegen en welke voorzieningen zij gebruiken. Aanvullend zijn onder andere interviews afgenomen. De uitkomsten zijn ook van belang voor de Nieuwe Nachtegaal. Lees meer over de Veldacademie en gps-tracking als onderzoeksmethode op www.veldacademie.nl