Multifunctioneel wijkpunt BaLaDe in Waalwijk

BaLaDe: multifunctioneel wijkpunt

In Waalwijk wilden zeer uiteenlopende partijen hun panden onder handen nemen. Ook kon de leefbaarheid van de betrokken wijken wel een positieve impuls gebruiken. Zo is het idee van samenwerking ontstaan. Een van de eindresultaten is BaLaDe, een bijzonder wijkpunt. Het flexibele pand verenigt vele partijen onder één dak, met als sleutelwoord: 'verknoping' van functies en onderlinge samenwerking.

BaLaDe (vernoemd naar de wijken Baardwijk, Laageinde en De Hoef) biedt plaats aan vijftien partijen op het gebied van wonen, welzijn, kinderopvang/basisonderwijs, ontmoeten en zorg. Met zo veel partijen tot elkaar komen bleek niet eenvoudig maar het is gelukt. Sterker nog: in BaLaDe komt de meerwaarde van samenwerking duidelijk tot uiting. Er is namelijk veel aandacht besteed aan 'verknoping' van functies en onderlinge samenwerking. Hierdoor kunnen de partijen samen veel meer bieden dan zij afzonderlijk hadden gekund.

Verknoping

In BaLaDe is winst behaald door partijen bij elkaar te zetten. Zij doen over en weer hun voordeel met elkaars mogelijkheden, diensten en deskundigheid. Veel ruimten worden bijvoorbeeld door meerdere gebruikers benut. Zo fungeert de grote aula overdag als oefenzaal voor de basisschool en 's avonds als cursusruimte voor een instantie als Thebe Thuiszorg. Op deze manier kunnen participanten ruimten gebruiken die ze alleen niet kunnen betalen. Ook vullen gebruikers elkaar aan: ROC-leerlingen worden ingezet voor de receptie, de zorg biedt opleidingsplaatsen, de welzijnsorganisatie runt het Grand Café en cliënten van Prisma (mensen met beperking) en RIBW (psychiatrie) helpen in de horeca, de winkel en de wasserette.

Caleidoscoop

In 2001 ontstond het idee om alle wensen in de wijken te verbinden. In 2004 werd het plan serieus en in april 2010 is BaLaDe officieel geopend. Het gebouw omvat 10.400 m2 bruto vloeroppervlak voor wonen, 7.700 m2 voor niet-wonen en 3.150 m2 voor de parkeerkelder. De daken zijn deels in gebruik als buitenruimte. Momenteel bieden vijftien organisaties er hun diensten aan, waaronder de gemeente Waalwijk (gemeenteloket). Daarnaast zitten er vele andere dienstverleners, variërend van kapper tot fysiotherapeut, van diëtist tot yogadocent, van homeopaat tot psycholoog. Op www.balade.nl staat een globaal overzicht van alle dienstverleners en het zeer uitgebreide, nog steeds groeiend aanbod aan diensten.

Kruisvorm

Een van de betrokken partijen is woningcorporatie Casade. Glenn van der Vleuten, manager Casade Wijkpunten: 'Een verzamelgebouw moet flexibel zijn. Daarom heeft BaLaDe een draagconstructie waarbij de indeling makkelijk kan worden aangepast, naar het voorbeeld van een boekenkast. Ook moet het gebouw aantrekkelijk zijn voor gebruikers én wijkbewoners. Dus: toegankelijk van buitenaf, uitnodigend van binnen. Zo is de kruisvorm ontstaan. Elke vleugel heeft een eigen ingang. De (semi)openbare route loopt door alle zes bouwlagen. In het midden zijn de publieke ruimten. Hoe dieper je de vleugels ingaat, hoe meer privé of functiespecifiek de ruimten zijn.'

Transparant

De eerste jaren was de financiering voor rekening van de gemeente Waalwijk en Casade. De huidige financiering is gebaseerd op de huurbedragen van de participanten. De gemeenschappelijke ruimten (bijvoorbeeld aula, spreekkamers) en voorzieningen (zoals receptie, mediatheek, grand café) zijn percentueel verdeeld over de gebruikers. Op basis daarvan wordt de huurprijs transparant bepaald. Verder is onder meer de hoeveelheid glas en de afwerking per ruimte vastgelegd. Met deze gegevens worden de servicekosten berekend.

Valkuilen

Een project als BaLaDe kent de nodige valkuilen. Gustav Breuer (adviesbureau AAG), procesmanager: 'Draagvlak bij alle participanten is een eerste vereiste. Maar dat werd regelmatig op de proef gesteld: discontinuïteit van het bestuur, onvoldoende kennisoverdracht, communicatieverlies door tussentijds toetredende nieuwe deelnemers. Ook veranderende omstandigheden zijn riskant. Zo hadden zorgverleners ineens minder budget door nieuwe wet- en regelgeving.' Om de kans op succes te vergroten, heeft BaLaDe bewust geïnvesteerd in goede communicatie met interne en externe doelgroepen en in het procesmanagement.

Zorgpunten

BaLaDe lijkt succesvol. Toch zien de betrokkenen wel wat zorgpunten. 'Veel participanten zitten financieel in zwaar weer. Zullen zij overeind blijven? Ook de tarieven zijn belangrijk. Deze moeten aansluiten bij de mogelijkheden en verwachtingen, en voldoende diversiteit creëren. Een ander punt is de gewenste interactie tussen bewoners en de wijken. In hoeverre is het concept laagdrempelig en aansprekend genoeg? Nog steeds is goede communicatie cruciaal: we moeten nú het juiste beeld neerzetten en zorgen dat ieder zich welkom voelt.'

Tips

BaLaDe heeft veel leerpunten opgeleverd. Tip 1: ontwerp woonservicezones niet vanuit de aanbodgedachte, maar vanuit de behoeften van de doelgroepen. Tip 2: stel een ondernemersplan op, want woonserviceconcepten zijn in feite nieuwe organisaties. Tip 3: maak halfjaarverslagen om te bepalen wat beter kan én wat is bereikt. Zo beperk je het communicatieverlies. Tip 4: borg je uitgangspunten ook op lange termijn door een strikt personeelsbeleid en eisen aan vrijwilligers. En tot slot: vergeet nooit dat een gezamenlijk pand geen doel op zich is. Onderlinge samenwerking, dat is waar het uiteindelijk om gaat!

BaLaDe was één van de projecten die gepresenteerd zijn op de Project!mpulsbijeenkomsten in april 2010.

Meer informatie

26-05-2010